چهارمین مناظره انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ با حضور آقایان محمدباقر قالیباف، مسعود پزشکیان، علیرضا زاکانی، مصطفی پورمحمدی و امیرحسین قاضیزاده هاشمی و سعید جلیلی آغاز شد.
نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری در این مناظره نیز به چند بخش سوال پاسخ خواهند داد.
سوالات کارشناسان مناظره چهارم نامزدهای ریاستجمهوری
پاک آیین: برنامههای شما برای بهرهمندی از فرصتهای توافقات با چین و روسیه چیست؟
سجادپور: توازن و تعادل در سیاست خارجی را چطور دنبال میکنید؟
میرکریمی: پیمان منطقهای با اوراسیا موفق بود؛ برنامه دولت شما برای تکرار این موافقتنامه چیست؟
آل اسحاق: ۱۲۰۰ میلیارد دلار تعامل همسایگان است؛ سهم ما از این تعاملات چقدر است و برای استفاده از این فرصت چه برنامهای دارید؟
رئوف شیبانی: با توجه به حرکت رو به پیشرفت محور مقاومت در منطقه و دستاوردهای این مقاومت، برنامه سیاسی دولت شما برای تثبیت و تقویت این دستاوردها چیست؟
محمد باقر قالیباف نامزد انتخابات ریاستجمهوری در پاسخ به سوالات اظهار کرد: شهید سلیمانی باورش این بود که فرصتهای ما در دل تهدیدات است و هرچه تهدید بزرگتر باشد فرصتها هم بزرگتر است.
او گفت: اولویت بنده دیپلماسی و سیاستهایی است که مصوبه نظام است. تعداد قابل توجهای پرونده باز و نیمه باز داریم که سالهاست ادامه دارد. اولویت اول این است که پرونده بازی نداشته باشیم. مهمترین موضوعی که ما را موفق میکند این است که بتوانیم یک اجماع ایجاد کنیم در سطح ملی، لذا اجماع در داخل و خارج ضرورت کار است.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: بنده به طور روشن در حوزه مذاکره معتقدم که حتما مذاکره میکنیم و حتما به توافق میرسیم. توافق در بند ۶ قانون راهبردی مجلس آمده است. در کنار آن در حوزه داخل به خنثی سازی تحریم میپردازم.
قالیباف بیان کرد: نکته مهم اینجاست که اجماع و وحدت میخواهد و آقای پزشکیان بر آن تاکید داشت. اما ستاد و مشاورانش مواردی را میگویند که ما نگرانی داریم که کمتر به نظر اجماع اهمیت میدهند.
وی ادامه داد: اینها باعث میشود تنشی بین مردم با مردم و دستگاهها با هم ایجادشود و صدای مردم شنیده نشود. در قانون راهبردی مشاور آقای دکتر گفت این را مانع لغو تحریم میدانیم و اگر مانع است چگونه آن را اجرا میکنید؟ رهبری گفتند این قانون مبنای کار است، الان چگونه میخواهند آن را پیش ببرند؟
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: شنیدم گفتهاند نگذاشتند واکسن وارد شود، اینها مردم را خسته میکند و به دهه ۹۰ برمیگرداند که دهه تلخی بود. قبل از اینکه کاری کنیم دغدغه ما بحث مسائل اقتصادی است. اینجا هر چه از دکتر شنیدم وحدت و انسجام بود، اما در میدان اتفاقات دیگری میافتد.
ستاد پزشکیان نکاتی را مطرح میکند که احساس نگرانی میکنیم
مسعود پزشکیان هم اظهار کرد: اگر میخواهیم مشکلات اقتصادی، اجتماعی و بینالمللی حل شود باید اجماع کنیم و عموم مردم را راضی نگه داریم. برجام متعلق به همان دولتی است که برادران میگویند بد است ؛اکنون دنبال همان برجام هستند که آن را نهایی کنند. دعوا این است که به اسم من نباشد و به اسم شما باشد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: برجام در حال حل شدن بود، اما اختلافات ما مشکل ایجاد کرد و روز به روز وضعیت بدتر شد. مزیت اقتصادی کشور ما نفت و گاز است. همچنین در منطقه میتوانیم ترانزیت شرق و غرب را در دستور کار قرار دهیم. اما چرا نتوانستیم این کار را انجام دهیم؟چون هم با خودمان دعوا داریم هم با بقیه.
او ادامه داد: شهید رئیسی تلاش کرد تا مشکل را با همسایگان حل و برجام را نهایی کند، اما باز به خاطر مشکلات داخلی این اتفاق نیفتاد. ما باید یک روزی FATF را نهایی کنیم چرا که با این وضعیت گران میخریم و ارزان میفروشیم. با شعار دادن مشکل مملکت حل نمیشود.
پزشکیان اضافه کرد: چین، عراق و روسیه اگر قرار باشد مشکلات ما را حل کنند، باید ضوابط بین المللی را درست کنیم. باید سهم خود را از بازار با گفتگو و وحدت و انسجام داخلی بگیریم. هیچ وقت نخواستم اینجا وارد بحثهایی شوم که میگویند گروه شما، جریان شما!
اختلافاتمان کار را خراب کرد
امیرحسین قاضیزادههاشمی در ادامه مناظره انتخاباتی بیان کرد: ما این روزها وقتی بین مردم میرویم، مردم انتقاد میکنند که چرا واضح صحبت نمیکنید؟ زمانی که اعضای ستادها در حضور نامزدها حرف میزنند دربارهاش سخنی نمیگویند. به دلیل آن که بعضی از این حرفها درباره شهیدرئیسی بود باید نکاتی را بگویم.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: درباره روابط با همسایگان همیشه به دنبال این ارتباط بودیم. زمانی که دولت روحانی به پایان رسید روابط ما با همسایگان چه گونه بود؟ روابط با افغانستان به چه شکل بود؟ در حالی که جریان مربوط به این دوستان در فکر ایجاد جنگ بی ثمر ما با طالبان بودند.
او ادامه داد: حامیان آقای پزشکیان تک چشمی به دنیا نگاه میکنند وحتی امنیت ما را هم گدایی میکردند. شهید رئیسی سایه جنگ را از کشور برداشت و با وعده صادق جواب اسرائیلیها را داد، حتی دیپلماتهای دولت اصلاحات با دیپلماسی شهید رئیسی به ایران بازگشتند.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: در آن سالها بحرین و جیبوتی هم با ما قطع رابطه کردند و شهید رئیسی نشان داد که استاد روابط بین الملل است. روابط با عربستان هم برقرار شد، مصر با ما وارد رابطه شد و مشکلات با آذربایجان حل شد. به بریکس و شانگهای پیوستیم. پس از شهادت رئیسی ۸ کشور و ۲ میلیارد انسان در عزای عمومی بودند.
شهید رئیسی سایه جنگ را از کشور برداشت
حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی نیز در پاسخ به سوالات کارشناسان مناظره گفت: سیاست خارجی در امتداد سیاست داخلی است و باید در داخل توانمند باشیم. در این همه میزگرد و جلسه حرفی از سیاست داخلی زده نشده است.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: ما چرا نمیخواهیم درباره این سیاست حرف بزنیم؟ موضوع ما انتخابات است و رهبر فرمودند با انتخابات و مشارکت میتوانیم مشکلات را حل کنیم، اما در این چند روز افزایش مشارکت نمیبینیم. هیچ حس و حال جدیدی در کشور نیست. این مسئله امروز ایران است و باید به آن توجه کنیم.
وی ادامه داد: انتخابات ناموس ایران است و جمهوری اسلامی با حضور مردم شکل گرفته است. وقتی به وزارت کشور رفتم، متوجه شدم انتخابات مشکلات زیادی دارد. به رهبری نامهای نوشتم و این نامه به مجمع رفت. ۸ سال طول کشید تا سیاستهای انتخاباتی مطرح شود. این طرح سال ۹۵ تصویب شد و تا امروز قانون انتخابات تصویب نشده و در مجلس یازدهم قالییباف اصلا به این موضوع توجه نکرد.
پورمحمدی اظهار کرد: تعیین صلاحیتها نباید شناور باشند. قوانین انتخابات نباید به این شکل باشد. همه ما باید اعلام کنیم از چه جریانی هستیم و چه برنامههایی داریم. تا مشکلات حل نشود وفاق و اجماع و عدم اشتیاق به مشارکت باقی میماند. تا اینها باقی بماند نه مسائل اقتصادی حل میشود نه مسائل بینالملل.
تعدادی از آقایان تائید نشدند، آقای لاریجانی و جهانگیری چه تفاوتی بین ما و آنهاست
سعید جلیلی نیز اظهار کرد: بهترین فرصتها در روابط سیاست خارجی است. بدترین اشکال این است که بیشترین روابط را با کشورهایی دارید که بیشترین مشکل را با ما دارند. سیاست خارجی موفق است که مشخص شود چقدر برای ما ارزآوری دارد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: باید مشخص شود در کشورهایی که بیشترین قرابت را با ما دارند چقدر ارزآوری ایجاد میشود؟ گاه از اختلاف دیگران هم برای شما فرصت ایجاد میشود. زمانی روابط ما با ترکمنستان ۶ میلیارد دلار بود، زیرا اهمیتی برایشان نداشت، اما بعدها تبدیل به ۲۰۰ میلیارد دلار شد.
او ادامه داد: هر جا که فرصت وجود دارد، نباید آن را کنار گذاشت. شهید رئیسی توانست نیم میلیارد دلار صادرات فنی و مهندسی ما را به رخ بکشد. در گردشگری، آموزش، سلامت و.. با دیپلماسی میتوان کلی برای کشور فرصت ایجاد کرد.
جلیلی گفت: در منطقه مقاومت بیشترین همکاریها را داشتیم. باید روابط اقتصادی هم به بیشترین حد برسد. امروز در برخی از کشورها فرصتها را داریم، فقط بازار پتروشیمی ۱۳۵ میلیارد دلار است که سهم ما خیلی کم است.
ایراد این است که فقط به چند کشور توجه کنید
علیرضا زاکانی نیز در این مناظره گفت: ما در یک کتاب به عنوان سیاست خارجی، ایدههای خود را ترسیم کردیم و با چهارچوب مشخصی که مبتنی بر قدرت داخلی است قدرت و ظهور قدرت ایران را میخواهیم به رخ بکشیم.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: مکتب امام، رهنمودهای مقام معظم رهبری و تکیه بر مردم سه موضوع مهم در سیاست خارجی است. امروز جهان در حال تغییر است و با مدلهای سوخته نمیشود جایابی درستی در منطقه داشت.
او بیان کرد: پیام انقلاب اسلامی در جهان با همه وجود شنیده میشود. وقتی از آزادی قدس صحبت میکنیم، این پیام در آمریکا هم خریدار دارد. سیاه نمایی که از ایران داشتند باید شکسته شود. بهترین عرصه این موضوع ایرانیان خارج از کشور هستند.
زاکانی اظهار کرد: ارتقای محور مقاومت موضوع دیگری است. به زعم بزرگان، ایران در منطقه قدرت برتر است، به ویژه بعد از وعده صادق و عملیات طوفان الاقصی اتفاقاتی افتاد که معادلات تغییر کرد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: از همه ظرفیتها باید استفاده کنیم تا به جای وابستگی به دیگران دیگران را به خود وابسته کنیم. وقتی در منطقه به گونهای عمل میکنید که بدون شما نمیشود تصمیم گرفت برای خود قدرت ایجاد میکنید.
وی گفت: دیپلماسی اقتصادی نیاز به تحول در وزارت خارجه دارد. باید مسیری را رفت که ایران را در قلههای جهان بنشاند. باید از تمام ظرفیتها استفاده کنیم تا ائتلای اهداف انقلاب اسلامی ایران را داشته باشیم و قدرت خود را در منطقه وجهان بازیابی کنیم.
حصاری که دور ایران کشیده اند و سیاهنمایی کردند باید شکسته بشود
محمدباقر قالیباف در ادامه مناظره چهارم بیان کرد: من متوجه نشدم ستاد آقای پزشکیان برای مذاکره چه برنامهای دارد، در حالی که قانون راهبردی را مانع این کار میداند. ماده ۶ قانون راهبردی فرصت اقدام متقابل به ما میدهد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری افزود: پروتکل الحاقی را در قانون راهبردی متوقف کردیم، مثلا با آزاد شدن فروش نفت میتوانیم آن را اجرا کنیم، یعنی یک گام آنها یک گام ما و باید پایاپای باشد.
وی گفت: ما ترامپ را دیدیم و باید حساب شده کار کینم. در فرصت سازی ظرفیتهای بزرگ بریکس و شانگهای داریم. ۲۴ میلیارد دلار پرونده باز و متوقف داریم. با کشورهای نوظهور که مخالف آمریکا هستند، میتوان کار کرد.
قالیباف اظهار کرد: پیشنهادی که دارم در حوزه سیاست خارجی است که بسیار اساسی است. در میزگرد سیاسی نشان دادم ایران را چگونه در ترانزیت هوایی دور میزنند و ما از یک درآمد بزرگ محروم هستیم.
او افزود: در چابهار گفتم که پایتخت دوم اقتصادی ایران را در آنجا میگذاریم. ۲۵ درصد راه آهنهای ما هیچ منفعتی ندارد. حرف از سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیون دلاری و ۸۰ میلیون دلاری میزنیم، اما قراردادهای ۲۴ میلیارد دلاری باز داریم.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: اینجاست که تصمیم داریم در برنامه هفتم و در ادامه آن یک کار عظیم برای درآمد دائمی را فراهم کنیم.
مسعود پزشکیان در ادامه مناظره انتخاباتی بیان کرد: من یک اصولگرا هستم، اما برای اینکه به اصول برسیم باید اصلاحات انجام دهیم. باید کشور را از حالتی که یک جریان برای آن تصمیمگیری کند خارج کنیم، غیر ممکن است که یک کشور بتواند با یک جناح اداره شود.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: چه کسی از سفارت انگلستان بالا رفت؟ اصلاح طلبان؟ سفارت عربستان را چه کسی آتش زد؟ این امر باعث شد همه سفارتخانهها جمع کنند و از کشور بروند و یا روابط خود را محدود کنند.
او گفت: از همان افرادی که از سفارتخانه بالا رفتند در پستها و مقامها حضور دارند. بهتر است صادقانه رفتار کنیم. چه کسی روندی ایجاد کرد تا جوانان از کشور خارج شوند؟ بنده از اولین روزی که ثبت نام کردم گفتم که سیاستهای مقام معظم رهبری را اجرایی خواهم کرد. چرا که نجات کشور در این مسئله است.
پزشکیان افزود: در تئوری گفتن اینکه بگوییم فلان کار را میکنیم راحت است، پس چرا نکردیم؟ باید بپذیریم که باید اختلافات را در داخل حل کنیم. مدام به یکدیگر میگوییم شما نتوانستید، اما به کجا رسیدیم؟ قرار بود در ابتدای مجلس تورم را کاهش دهیم و زندگی مردم را درست کنیم، اما چرا نتوانستیم؟ حرف زدن که هزینهای ندارد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: شهید رئیسی خودش به شدت پیگیر بود موضوع برجام را حل کند. با تمام وجود معتقدم اگر سیاستهای کلی را اجرا میکردیم و به کارشناسان انگ نمیزدیم وضعیت بهتر بود. مشکل دعوایی است که ما با هم داریم.
مصطفی پورمحمدی اظهار کرد: اساس سیاست داخلی است. عنوان کردم که نظام ما با مردم به اینجا رسیده و عده ای، اما نقش مردم را باور ندارند. یکی از ساختارهای روشن برای جلب مشارکت مردم و شناسنامه کردن فعالیتهای سیاسی، فعالیتهای حزبی است که گروهها و نامزدها برنامه و داشته باشند و تحلیل خود را از شرایط بگویند.
او بیان کرد: وقتی دوستانی سامان سیاسی را قبول ندارند، میتوانیم امیدوار به سامان دادن اوضاع باشیم؟ همین دوست ما آقای جلیلی، ایشان معاون ما را خواست و گفت شما به دنبال انقلاب مخملی در ایران هستید. اصناف و بازاریها و قدرتمندترین طبقه متوسط را در تاریخ را داشتیم. امروز سمنها قدرت نظام ما است. اما کسی مردم را قبول ندارد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: مردم ما باید در نظام سیاسی مشارکت داشته باشند. دیپلماسی اقتصادی مهم است. توافقات منطقهای در دولت شهید رئیسی اقدامات خوبی شده و مهمتر از همه ایجاد پروژههای مشترک است.
وی ادامه داد: درباره بحث کرسنت باید بگویم در سال ۸۲ قرار شد از یک میدان مشترک گازی سهم خود را برداریم و بفروشیم. اختلافاتی بود. دیوان محاسبات ورود پیدا کرد و البته من نقشی نداشتم. در این پروژه قرار بود گار را بفروشیم و پول بگیریم و امنیت مشترک داشته باشیم، اما چرا جلوی آن را بگیریم؟
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: یا آقای زنگنه مجرم است یا دوستانی که جلوی آن را گرفتند. این قرار داد میلیاردها دلار خسارت به ما زد. یا آقای جلیلی خائن است و یا آقای زنگنه. امثال این مشکل زیاد داریم.
امیرحسین قاضیزادههاشمی در ادامه مناظره گفت: آقای پزشکیان صحبتهای خوبی میکنند، اما بهتر است به صحبتهای افرادی که اطرافشان هستند، نظارت کنند. ما با همسایگان دوستیم و پیشرفت آنها را پیشرفت خودمان میدانیم. اما به عنوان یک ایرانی شرمندهام که نگاه خود تحقیری داشته باشیم.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: آقای پزشکیان یادتان است یک روزی وقتی رئیس جمهور ایران به ترکیه میرفت خیابانها بسته میشد و مردم آن کشور به مسئولان خود میگفتند که شعار ما میتوانیم مردم ایران را یاد بگیریم. متاسفانه وقتی دولت یازدهم و دوازدهم روی کار آمد عقب افتادیم چرا که نهضت سوخت و ساز و فعالیت متوقف شد.
وی ادامه داد: وقتی شهید رئیسی میخواست دوباره این کارها را شروع کنند عدهای طلبکار شدند. ما در دولت ایشان به دنبال احیای قدرت ایران بودیم و موفق نیز شدیم. ایران همیشه الهام بخش کشورهای منطقه و جهان بوده و هست.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: با وجود اینکه ما درگیری با کشور پاکستان داشتیم، اما مردم این کشور استقبال بسیار زیادی از شهید رئیسی کردند. ما تا قبل از دهه ۹۰ مشکل قهر مردم با صندوقهای رای را به این شکل نداشتهایم.
قاضیزادههاشمی گفت: مشارکت مردم سال ۸۸ بود، اما چرا بعد از آن اتفاقاتی افتاد که مردم با صندوقها قهر کردند اکنون دوستان آقای پزشکیان میخواهند مردم را بترسانند و دعوت کنند که اگر نیایید چنان میشود و چنین میشود.
او اظهار کرد: مردم با صندوقهای رای قهر کردند، چون دوگانگی دیدند. مثلاً وزیر مسکنی که مسکن نساخت در حالی که خانه خودش در باستیهیلز بود و وقتی داشت میرفت به این کار خود افتخار میکرد. وقتی چنین افرادی سرکار باشند، مردم نجیب ما چه فکری میکنند؟
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: در ماجرای سال ۹۸ رفتاری که با مردم شد خوب نبود. در همان سال چه کسی اینترنت جهانی را بست؛ این فرد اکنون قائم مقام ستاد آقای پزشکیان است! همین دوگانگیها را مردم میبینند که دچار تردید میشوند.
سعید جلیلی در ادامه گفت: اگر از اداره کشور صحبت میکنیم یکی از موضوعات مهم این است که باید به موضوعات مختلف اشراف داشته باشید. با جملات مختلفی که در راهرو میشنوید تصمیم نگیرید.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: در سیاست یک تصمیم غلط میلیونها نفر را متضرر میکند. وفاق یعنی درباره موضوع تشخیص درست داشته باشید. پورمحمدی جملهای را درباره FATF مطرح کرد که اصلا موضوع کنوانسیون این نبود.
او ادامه داد: وقتی شما موضوع را نمیدانید، چگونه میخواهید رئیس جمهور شوید؟ شما ۳۹ بند FATF را انجام میدهید، بعد روزنامه مینویسد واکسن را به دلیل FATF نمیتوانیم بخریم. پس چرا شهید رئیسی توانست واکسن بخرد؟
جلیلی بیان کرد: بعد اینکه به برجام عمل کردید و تمام بندهایش را اجرا کردید بعد کشور را بدهکار کردید. در کرسنت فساد صورت گرفته و اموال کشور را قرار داد بسته اند، بعد دادگاه اعلام کرد که چرا همان کسی را که متهم بود را به عنوان وزیر معرفی کردید؟
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: سمنهایی که گفتید چند عدد از اینها با فرهنگ ما همخوانی داشت. اینکه قراردادهای آنچنانی با گروههایی ببندد که فقط کار شکلی انجام میدهد این میشود کار فرهنگی؟
زاکانی نیز گفت: خیلی از مواردی که مطرح میشود برای بی برنامگی است و مجبور میشویم حرفهایی بزنیم که بعدا خجالت زده میشویم. روحانی قرار بود اعتبار را به پاسپورت ایران برگرداند، اما ۶۴ دانشجو اخراج شدند. به هواپیمای ظریف بنزین ندادند و به کودک ایرانی در آمریکا دستبند زدند.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: مشکل ما جریان تحریف است و تا تحریف شکست نخورد تحریم شکسته نخواهد شد. بنده کارنامه ام اداره کمیسیون برجام است و پزشکیان هم بود که برجام را نخوانده بود، اما اظهارنظر میکرد.
او ادامه داد: این گزارش را در مجلس خواندیم و بند به بند حرف ما درست بود. برجام چیزی نبود که رهبری بخواهند، بلکه مذاکره را میخواستند و بعدا فرمودند خط قرمزها رعایت نشد. گزارشات سه ماهه، شش ماهه و نه ماهه آقای ظریف به مجلس را بخوانید. تمام میگوید که نشد، نشد، نشد.
زاکانی گفت: برجام نکتهای است که مثبت و منفی آن را گفتیم و یک عده نمیخواستند مردم بفهمند. خلاف گفتند که همه تحریمها برداشته میشود. وندی شرمن به این حرف خندید و گفت ما تحریمها را تعلیق میکنیم نه اینکه برداریم. رئیسی توانست قدرت منطقهای وجهانی ما را افزایش دهد.
نامزد انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: آقای پزشکیان و پورمحمدی بدانند که با چین ۱۳ میلیارد یورو قرارداد بستم و ضمانتنامهاش دست من است. در کرسنت مدعی هستم که خیانت بزرگی صورت گرفت.
وی ادامه داد: مشکل آقای پورمحمدی در کرسنت این است که پرونده SFO را از دفتر یزدان پناه درآورد و پیش خودش بایگانی کرد. کرسنت دستپخت خاتمی، ظریف و روحانی است.