باشگاه خبرنگاران جوان - در سال‌های اخیر خیلی از برنامه‌های خانواده محور تلویزیون در فرمول‌های تکراری دست وپا می‌زنند؛ همان حضور همیشگی یک کارشناس و صحبت‌های کلی درباره اهمیت خانواده و ازدواج و... فصل جدید برنامه «عصر خانواده» شبکه دو سیما که یکی از برنامه‌های مطرح خانوادگی صداوسیما مطرح است هرچند یک انقلاب در حوزه موضوعات خانوادگی و تربیتی در تلویزیون نیست، تلاش کرده با تغییر دکور و پرداخت اصولی به موضوعات و ابتکار عمل و خلاقیت از برنامه‌های کلیشه‌ای فاصله بگیرد و برای مخاطب، دیدن برنامه را به یک تجربه تازه‌تر تبدیل کند.

 فصل جدید «عصر خانواده» نشان داده که با تغییر نگاه و دستکاری در فرم و محتوا، هنوز هم می‌شود یک برنامه عصرگاهی را به یک جریان زنده و اثرگذار اجتماعی تبدیل کرد. 

اولین چیزی که در فصل جدید به چشم می‌آید، تغییر جدی در ساختار بصری و ریتم برنامه است. دکور برنامه از آن فضای بسته و اداری فاصله گرفته و تلاش کرده حس گرم و صمیمی یک خانه واقعی را به مخاطب بدهد. تنوع آیتم‌ها، اضافه شدن بخش‌های مهارتی و سرگرمی، و رفت‌وآمد کارشناسان مختلف باعث شده مخاطب با برنامه‌ای پویا رو‌به‌رو شود که فقط قصد نصیحت کردن ندارد.

یکی از خلاقیت‌های خیلی جالب این فصل، انتخاب مجریان برنامه است. حضور بازیگران خواهر و برادر یا زن و شوهر و پدر/ مادر و دختر/پسر در سریال‌های صداوسیا اگرچه تکرارشونده نیست، اما موضوع عجیبی هم نیست، اما اینکه در یک برنامه زنده و واقعی، یک خواهر و برادر (فاطمه‌سادات و سیدحسین متولیان) کنار هم باشند، خیلی کمتر در تلویزیون اتفاق افتاده است. این رابطه واقعی میان مجریان عصر خانواده، صمیمیت و فضای خانوادگی را مستقیماً به داخل استودیو و بعد هم به خانه مخاطب می‌آورد.. حتی خیلی ساده، همین که آنها همدیگر را با اسم کوچک و با همان لحن صمیمی یک خانواده صدا می‌زنند، باعث می‌شود فضا از حالت رسمی و خشک تلویزیونی خارج شود و بیننده احساس کند خودش هم جزئی از این خانواده است و با یک جریان واقعی روبه روست.

«برنامه «عصر خانواده» در کنار موضوعات متنوعی مثل سالمندی، فرزندپروری، مدیریت بحران و مهارت‌های مقابله با سختی‌ها، موضوعات عاطفی و رابطه زوجین، تربیت فرزند، مشارکت در امور خیریه و... در کنار تاکید بر نقش محوری مادر در خانواده؛ برخلاف کلیشه‌های همیشگی، شاید برای اولین بار بخش‌هایی را هم به وظایف پدری اختصاص داده که این موضوع در برنامه‌های تلویزیونی خیلی کم‌سابقه و قابل‌توجه است. 

در کنار همه اینها، آنچه این برنامه را در حوزه خانواده از کلیشه‌های رایج اینگونه برنامه‌ها دور می‌کند پرداختن متفاوت به یکی از حساس‌ترین دغدغه‌های جامعه یعنی مسئله ازدواج جوانان است. برخلاف بسیاری از برنامه‌ها که فقط با شعار و نصیحت به ازدواج می‌پردازند، «عصر خانواده» به جای تکرار حرف‌های قشنگ، دست به اقدام عملی زده است. این برنامه به جای اینکه فقط در فضای استودیو بگوید «ازدواج کنید، ازدواج خوب است»، به سراغ موضوع همسان‌گزینی و روش‌های علمی و امروزی برای پیدا کردن همسر مناسب رفته است؛ حوزه‌ای که پیش از این کمتر کسی در تلویزیون به این صراحت به آن پرداخته و موفق عمل کرده است.

برنامه با معرفی و همکاری گسترده با سامانه‌های همسان گزینی از جمله سامانه «آدم و حوا» که بزرگ‌ترین سامانه همسان گزینی کشور است و با تکیه بر هوش مصنوعی، روان‌شناسی و الگو‌های دینی فعالیت می‌کند، توانسته شکستن ترس و تابوی استفاده از این روش‌های نوین همسرگزینی را میان مردم رقم بزند.

 شایان ذکر است؛ مدیران و طراحان سامانه «آدم و حوا» رسماً اعلام کرده‌اند که موتور تطبیق و همسان‌گزینی این سامانه مبتنی بر الگوریتم‌های هوش مصنوعی است که با تحلیل آزمون‌های روان‌شناسی، ویژگی‌های شخصیتی، اعتقادی و فرهنگی، مناسب‌ترین گزینه‌ها را برای افراد پیشنهاد می‌دهد. 

یکی از دستاورد‌های مهم معرفی این سامانه در برنامه «عصر خانواده» این است که ثبت‌نام در سامانه‌هایی از این دست، دیگر محدود به مردم شهر‌های بزرگ نیست چراکه تبلیغات تلویزیونی به واسطه فراگیری و دردسترس بودن و البته رایگان بودن رسانه ملی، پوشش فراگیری پیدا کرده و باعث شده مردم شهرستان‌ها و حتی روستا‌های دورافتاده هم، با وجود اینکه دسترسی آسانی به مراکز مشاوره ندارند، با این سمانه‌ها آشنا شوند و بتوانند ثبت‌نام کنند و از خدمات همسان‌گزینی استفاده کنند. این یعنی رسانه ملی و اختصاصا برنامه «عصر خانواده» توانسته یک پل ارتباطی بین سامانه تخصصی و مردم تمام نقاط کشور بشود.

نتیجه این همکاری‌ها خیلی زود خود را در آمار‌ها نشان داده است به‌گونه‌ای که طبق اخبار منتشرشده پس از آغاز همکاری برنامه عصر خانواده با سامانه «آدم و حوا»، میانگین ازدواج‌های ثبت‌شده در این سامانه از آذر ۱۴۰۳ تا پایان مرداد ۱۴۰۴ از یک‌ونیم برابر به دو برابردر روز افزایش یافته است. همچنین در سامانه همسان‌گزینی «همرسان»، پس از آغاز همکاری با «عصر خانواده»، با وجود تعطیلات تابستانی دانشگاه‌ها، میزان ورودی سایت و ثبت‌نام‌های فرمی سه برابر رشد کرده که این آمار تنها پس از سه جلسه نشست مشترک با «عصر خانواده» به دست آمده است همین موضوع سبب شده نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها در نامه‌ای از برنامه تلویزیونی «عصر خانواده» به دلیل اقدام شجاعانه و علمی در جهت ترویج فرهنگ همسان‌گزینی و ارتقای آگاهی عمومی تقدیر کند. نکته دیگری که «عصر خانواده» را از بقیه برنامه‌های خانوادگی و گفت‌و‌گو محور متمایز می‌کند این است که موضوع ازدواج فقط به یک آیتم ثابت در برنامه خلاصه نشده، بلکه در کنار معرفی سامانه‌های همسان گزینی و حضور کارشناسان مرتبط با حوزه ازدواج؛ در مناسبت‌های مختلف جشن‌های ازدواج دانشجویی برگزار کرده است. برای مثال در سال ۱۴۰۴، ویژه‌برنامه «عصر خانواده» همزمان با ایام پیروزی انقلاب اسلامی و در آستانه ۲۲ بهمن، میزبان ۱۵۰۰ زوج دانشجویی از سراسر کشور بود؛ زوج‌هایی که زندگی مشترک خود را در جوار حرم مطهر امام رضا (ع) آغاز کردند. همین موضوع باعث شده فضای بحث ازدواج در برنامه همیشه زنده و فعال بماند و در طول سال ادامه داشته باشد، نه فقط در یک مقطع خاص آن هم کلیشه‌ای و خسته‌کننده از این رو برنامه «عصر خانواده» در حوزه فرهنگ سازی و افزایش امار ازدواج عملاً رکوردی در برنامه‌های تلویزیونی از خود بر جای گذاشته است. 

«عصر خانواده» نشان داد که تلویزیون می‌تواند از یک تریبون حرف‌زنی، به یک موتور محرک واقعی برای حل یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اجتماعی کشور تبدیل شود؛ و این یعنی وقتی رسانه از حرف زدن فاصله می‌گیرد و به عمل می‌رسد، مخاطب هم اضافه بر بیننده، همراه کار می‌شود.

منبع: روابط عمومی برنامه عصر خانواده