به گزارش خبرگزاری آنا، توسعه نیروگاههای خورشیدی در ایران طی سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ با این حال، استفاده از ظرفیتهای متنوع فناوریهای تجدیدپذیر، از جمله احداث نیروگاههای خورشیدی شناور بر سطح آب و توسعه روشهای مختلف ذخیرهسازی انرژی، همچنان نیازمند برنامهریزی و سرمایهگذاری بیشتری است.
کریم کبیری، رئیس اسبق کمیته انرژیهای تجدیدپذیر سندیکای صنعت برق ایران در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، با اشاره به امکان نصب پنلهای خورشیدی روی سطح آب، اظهار کرد: فناوری نیروگاههای خورشیدی شناور، فناوری پیچیده و خاصی نیست و تنها باید شرایط لازم برای شناور نگه داشتن پنلها روی سطح آب و قرار گرفتن آنها در مسیر مناسب تابش خورشید فراهم شود.
وی افزود: در ایران نیز در چندین مورد مطالعاتی برای اجرای این طرح، بهویژه در پشت سدها و مخازن آبی، انجام شده است تا امکان نصب پنلهای خورشیدی روی سطح آب مورد بررسی قرار گیرد.
زمینهای مناسب دلیل کمتوجهی به نیروگاههای شناور
رئیس اسبق کمیته انرژیهای تجدیدپذیر سندیکای صنعت برق ایران با بیان اینکه تاکنون ضرورت اقتصادی توسعه گسترده نیروگاههای خورشیدی شناور در کشور احساس نشده است، گفت: خوشبختانه در ایران، بهویژه در مناطق بیابانی، زمینهای فراوانی برای احداث نیروگاههای خورشیدی وجود دارد و بسیاری از این مناطق نیز در نزدیکی زیرساختهای لازم برای اتصال به شبکه برق قرار دارند.
کبیری ادامه داد: تا زمانی که چنین زمینهایی با شرایط مناسب در اختیار باشد، حرکت گسترده به سمت احداث نیروگاههای خورشیدی روی سطح آب از نظر اقتصادی و اجرایی اولویت کمتری پیدا میکند.
وی در عین حال به یکی از مزیتهای مهم نیروگاههای خورشیدی شناور اشاره کرد و گفت: نصب پنلهای خورشیدی روی سطح آب میتواند در کاهش میزان تبخیر آب مؤثر باشد. مطالعاتی که پیشتر درباره اجرای این طرح در پشت سدها انجام شده نیز با توجه به همین مزیت صورت گرفته است، اما به دلیل وجود زمینهای مناسب و فراوان برای احداث نیروگاههای خورشیدی، تاکنون استقبال گستردهای از این روش نشده است.
صرفه اقتصادی عامل تعیینکننده در استفاده از انرژی امواج
این کارشناس حوزه انرژی همچنین درباره امکان تولید برق از امواج آب اظهار کرد: از نظر فناوری، امکان کار در این حوزه وجود دارد و میتوان روی آن سرمایهگذاری و فعالیت کرد، اما در شرایط فعلی، صرفه اقتصادی این روش در مقایسه با احداث نیروگاههای خورشیدی ثابت روی زمین کمتر است.
وی افزود: به همین دلیل، در حال حاضر تمرکز اصلی بر استفاده از نیروگاههای خورشیدی ثابت قرار گرفته است و توسعه فناوریهای دیگر تولید برق از منابع آبی هنوز به اولویت اصلی صنعت برق کشور تبدیل نشده است.
دو مسیر برای ذخیره انرژیهای تجدیدپذیر
کبیری با اشاره به یکی از چالشهای مهم توسعه انرژی خورشیدی، یعنی ذخیرهسازی برق تولیدشده، گفت: برای ذخیره انرژی تجدیدپذیر میتوان از دو روش اصلی استفاده کرد. روش نخست استفاده از منابع و تجهیزات ذخیرهسازی الکتریکی مانند باتریها و سامانههای ذخیرهساز انرژی است. روش دوم این است که انرژی الکتریکی تولیدشده از منابع تجدیدپذیر به یک پتانسیل دیگر تبدیل شود. برای نمونه، میتوان با استفاده از برق تولیدشده، آب را به ارتفاعات و مخازنی که دارای اختلاف ارتفاع هستند منتقل کرد و در زمان نیاز و اوج مصرف برق، از رهاسازی آب و عبور آن از توربینها برای تولید برق استفاده کرد.
رئیس اسبق کمیته انرژیهای تجدیدپذیر سندیکای صنعت برق ایران افزود: در کشور نمونهای از این روش در نیروگاه و سد سیاهبیشه وجود دارد. در زمانهایی که نیاز شبکه به برق کمتر است، آب با استفاده از انرژی به مخزن بالاتر منتقل میشود و در زمان اوج مصرف، با رهاسازی آب از ارتفاع، برق مورد نیاز شبکه تأمین میشود.
وی تصریح کرد: بنابراین برای ذخیرهسازی انرژی میتوان یا از باتریها و تجهیزات ذخیرهساز استفاده کرد یا با بهرهگیری از مخازن طبیعی و اختلاف ارتفاع، سامانههای ذخیرهسازی تلمبهای ایجاد کرد. همچنین امکان احداث مخازن مصنوعی و انتقال آب به ارتفاعات وجود دارد تا در زمان پیک مصرف، از این ظرفیت برای تولید برق استفاده شود.
ظرفیت ۳۵۰ گیگاواتساعتی مخازن طبیعی برای ذخیره انرژی
کبیری با اشاره به ظرفیتهای موجود در کشور برای توسعه ذخیرهسازی انرژی از طریق سامانههای تلمبهای گفت: مطالعاتی در ایران انجام شده که نشان میدهد مخازن طبیعی موجود در ارتفاعات کشور ظرفیت قابل توجهی برای اجرای این طرح دارند. بر اساس این بررسیها، ظرفیت مخازن طبیعی کشور برای ذخیرهسازی انرژی از این طریق به حدود ۳۵۰ گیگاواتساعت میرسد که رقم بسیار قابل توجهی است.
این کارشناس حوزه انرژی تأکید کرد: باید وزارت نیرو برای استفاده از این ظرفیت زمان و برنامهریزی بیشتری اختصاص دهد و زیرساختهای لازم را برای بهرهگیری از این امکانات فراهم کند. با استفاده از برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر میتوان روانآبها و آبهای موجود را کنترل و به ارتفاعات منتقل کرد که این اقدام دو مزیت مهم دارد؛ نخست اینکه یک ظرفیت ذخیرهسازی برای تولید برق در زمان نیاز و اوج مصرف ایجاد میشود و دوم اینکه آب نیز در مخازن ارتفاعات ذخیره خواهد شد.
استقبال ناکافی از توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
کبیری در ادامه با انتقاد از روند استقبال از توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور گفت: متأسفانه تا امروز استقبال مناسبی از توسعه انرژیهای تجدیدپذیر صورت نگرفته است. هدفگذاری اولیه برای احداث ۳۰ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی انجام شده بود، اما بر اساس اظهارات مطرحشده، به نظر میرسد ظرفیت قابل دستیابی تا پایان دولت چهاردهم به بیش از ۱۱ هزار مگاوات برسد.
رئیس اسبق کمیته انرژیهای تجدیدپذیر سندیکای صنعت برق ایران با تأکید بر تفاوت ظرفیت اسمی نیروگاههای خورشیدی با میزان واقعی تولید برق گفت: رقم ۱۱ هزار مگاوات، ظرفیت اسمی نیروگاهها است و نباید آن را معادل تولید واقعی برق در تمام ساعات شبانهروز در نظر گرفت. نیروگاههای خورشیدی به دلیل وابستگی به تابش خورشید، ضریب بهرهبرداری مشخصی دارند و میزان تولید واقعی آنها با ظرفیت اسمی متفاوت است؛ به همین دلیل، در محاسبات تولید باید این موضوع مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان ظرفیت نصبشده را معادل تولید مستمر برق دانست.
کبیری تأکید کرد: توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کنار افزایش ظرفیت ذخیرهسازی، استفاده از فناوریهای مختلف و بهرهگیری از ظرفیتهای طبیعی کشور میتواند نقش مهمی در تأمین برق، مدیریت مصرف در ساعات اوج و افزایش پایداری شبکه برق ایران ایفا کند.
انتهای پیام/