به گزارش خبرگزاری آنا؛ پژوهشگران در یک بررسی جدید، با استفاده از دادههای فضاپیمای گایا متعلق به آژانس فضایی اروپا و پایگاه داده سیارات فراخورشیدی ناسا، فهرستی از جهانهای سنگی واقع در منطقه قابل سکونت ستارههای خود تهیه کردند. در این فهرست ۴۵ سیارهای، «تیاوآی-۷۱۵ بی» (TOI-۷۱۵ b) یکی از سیاراتی است که در این فهرست به عنوان هدف مناسب برای بررسیهای آینده معرفی شده است.
«لیزا کالتنگر»، مدیر مؤسسه کارل ساگان در دانشگاه کرنل و یکی از پژوهشگران این پژوهش گفت: «پژوهش ما نشان میدهد اگر روزی بتوانیم یک فضاپیمای جستوجوی حیات بسازیم، باید به کجاها نگاه کنیم.»
گیلیس لوری، یکی دیگر از پژوهشگران این پژوهش جدید گفت: «ما میخواستیم چیزی ایجاد کنیم که به دانشمندان دیگر کمک کند جستوجوی مؤثرتری داشته باشند».
سکونت در سایه ستاره
منطقه قابل سکونت، ناحیهای اطراف یک ستاره است که در آن دما میتواند اجازه وجود آب مایع روی سطح یک سیاره را بدهد؛ مادهای که بر اساس شناخت فعلی بشر یکی از پیشنیازهای اصلی شکلگیری حیات است. البته قرار گرفتن در این محدوده به تنهایی به معنای وجود حیات نیست؛ زیرا داشتن یک جو مناسب و شرایط شیمیایی مطلوب نیز اهمیت دارد.
«تیاوآی-۷۱۵ بی» (TOI-۷۱۵ b) در منطقهای به نام منطقه قابل سکونت محافظهکارانه قرار دارد؛ محدودهای که نسبت به تعریفهای گستردهتر، شرایط سختگیرانهتری برای امکان وجود آب مایع در نظر میگیرد. این سیاره حدود ۱/۵۵ برابر زمین شعاع دارد و یک ابرزمین محسوب میشود؛ یعنی سیارهای سنگی که از زمین بزرگتر، اما از غولهای گازی کوچکتر است.
این جهان در فاصله حدود ۰/۰۸۳ واحد نجومی از ستاره مادر خود قرار دارد؛ فاصلهای که در منظومه شمسی بسیار نزدیک به خورشید محسوب میشد؛ اما TOI-۷۱۵ b به دور یک ستاره کوتوله سرخ میگردد؛ ستارهای کوچکتر و سردتر از خورشید. به همین علت، چنین فاصلهای میتواند دمایی ایجاد کند که با امکان وجود آب مایع سازگارتر باشد.
سال در این سیاره بسیار کوتاه است. «تیاوآی-۷۱۵ بی» تنها در حدود ۱۹/۳ روز زمینی یک بار به دور ستاره خود میچرخد. همین مدار نزدیک، یک مزیت مهم برای مطالعه آن ایجاد میکند؛ زیرا این سیاره بارها از مقابل ستاره خود عبور میکند و تلسکوپها فرصت بیشتری برای بررسی آن دارند.
داشتن جوی شبیه زمین
«تیاوآی-۷۱۵ بی» در سال ۲۰۲۳ با استفاده از دادههای ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذر ناسا (TESS) شناسایی شد. در روش گذر، دانشمندان کاهش بسیار اندک و دورهای در روشنایی یک ستاره را بررسی میکنند؛ تغییری که هنگام عبور یک سیاره از مقابل ستاره رخ میدهد.
اما اهمیت «تیاوآی-۷۱۵ بی» فقط به اندازه، فاصله از ستاره مادر و قرار گرفتن آن در منطقه قابل سکونت محدود نمیشود. این سیاره در دورهای مورد توجه قرار گرفته که اخترشناسی فراخورشیدی وارد مرحله جدیدی شده است؛ مرحلهای که هدف فقط پیدا کردن سیارات نیست، بلکه بررسی جو آنهاست.
«تیاوآی-۷۱۵ بی» یکی از سیاراتی است که میتواند در آینده هدف بررسیهای دقیقتر با تلسکوپ فضایی جیمز وب قرار گیرد. این تلسکوپ با تحلیل نور ستارهای که از جو یک سیاره عبور میکند، میتواند درباره ترکیب شیمیایی احتمالی جو آن اطلاعات به دست آورد.
«تیاوآی-۷۱۵ بی» از نظر تکامل سیارات نیز برای پژوهشگران جالب است. شعاع این سیاره در محدودهای قرار میگیرد که به «شکاف شعاعی سیارات کوچک» معروف است؛ بازهای میان حدود ۱/۵ تا ۲ برابر شعاع زمین که تعداد سیارات شناختهشده در آن کمتر است. برخی مدلها پیشنهاد میکنند تابش شدید ستارهها ممکن است در طول زمان بخشی از جو برخی سیارات را از بین ببرد و باعث تغییر ویژگیهای آنها شود. مطالعه سیاراتی مانند TOI-۷۱۵ b میتواند به بررسی این فرآیند کمک کند.
نامزدهای بعدی لیست
اخترشناسان همچنین احتمال وجود یک سیاره دیگر در منظومه ستارهای TOI-۷۱۵ را مطرح کردهاند. این نامزد سیارهای که فعلا TIC ۲۷۱۹۷۱۱۳۰.۰۲ نام دارد، در صورت تایید میتواند یکی از کوچکترین سیارات شناخته شده در منطقه قابل سکونت باشد.
«تیاوآی-۷۱۵ بی» هنوز پاسخی برای پرسش بزرگ بشر درباره وجود حیات فرازمینی ندارد. اما این سیاره در میان جهانهایی قرار گرفته که دانشمندان میخواهند با دقت بیشتری به آنها نگاه کنند؛ زیرا گاهی مهمترین کشفها نه از پیدا کردن یک پاسخ، بلکه از انتخاب درست جایی برای پرسیدن سؤال آغاز میشوند.
انتهای پیام/